Automatyzacja i robotyzacja produkcji – dlaczego dzisiaj to klucz do sukcesu?

Szacowany czas czytania: ok. 10 minut

TL;DR:

• Automatyzacja i robotyzacja umożliwiają zwiększenie wydajności i jakości wyrobów.
• W wielu sektorach wypełniają luki kadrowe, zwłaszcza w pracach powtarzalnych i niebezpiecznych.
• Inwestycje w nowe technologie nie oznaczają masowych zwolnień; tworzą zapotrzebowanie na nowe kompetencje.
• Odpowiedni audyt i wybór doświadczonego integratora to klucz do szybkiego zwrotu z inwestycji.
• Serwis i utrzymanie to nieodłączne elementy zapewnienia płynnej pracy robotów.

Spis treści

• Wprowadzenie
• Automatyzacja i robotyzacja produkcji – z czego wynika jej ogromne znaczenie?
• Najważniejsze obszary zastosowań robotów w Polsce
• Robotyzacja i zatrudnienie – zagrożenie czy szansa?
• Jak automatyzacja i robotyzacja produkcji wpływa na koszty i wydajność?
• Od czego zacząć wdrożenie automatyzacji i robotyzacji?
• Najczęstsze wyzwania przy robotyzacji – na co uważać?
• Praktyczne wskazówki dla firm planujących robotyzację
• Podsumowanie – automatyzacja i robotyzacja produkcji w praktyce
• Zachęcamy do dalszej lektury
• FAQ

Wprowadzenie

Automatyzacja i robotyzacja produkcji coraz częściej decydują o rynkowej pozycji firm. Rosnące koszty pracy oraz brak wykwalifikowanej kadry sprawiają, że przedsiębiorstwa – zarówno te duże, jak i mniejsze – muszą szukać bardziej wydajnych i niezawodnych rozwiązań. Według najnowszych danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego w Polsce działa już kilkanaście tysięcy robotów przemysłowych, a ich liczba systematycznie rośnie (PIE, 2024). W artykule przedstawiamy, czym jest automatyzacja i robotyzacja produkcji, jakie są korzyści z jej wdrażania, z jakimi wyzwaniami należy się liczyć oraz o co zadbać, by inwestycja w zrobotyzowane rozwiązania szybko przyniosła zwrot.

Po przeczytaniu poznasz:

• Jakie sektory w polskim przemyśle najmocniej korzystają z robotów.
• Jakie problemy rozwiązuje robotyzacja.
• Jak wpływa ona na zatrudnienie, produktywność i koszty wytwarzania.
• Na co zwracać uwagę podczas integracji robotów przemysłowych.

Zapraszamy do lektury – zwłaszcza że w Michale Automatyka na co dzień uczestniczymy w procesach wdrażania robotów oraz szeroko rozumianej automatyzacji. Dzięki temu możemy podzielić się praktycznymi wskazówkami i doświadczeniem z wielu wdrożeń w rozmaitych branżach.

Automatyzacja i robotyzacja produkcji – z czego wynika jej ogromne znaczenie?

Automatyzacja oznacza zastępowanie lub wspomaganie ludzkiej pracy przez maszyny, systemy sterujące i algorytmy. Robotyzacja jest z kolei szczególnym przypadkiem automatyzacji, w którym wykorzystuje się roboty przemysłowe – maszyny zdolne do wykonywania wielu powtarzalnych zadań z dużą precyzją. Dlaczego dziś to tak istotne?

• Wzrost cen energii i materiałów wymaga ograniczania kosztów na każdym etapie wytwarzania. Roboty pozwalają zwiększyć wydajność i zmniejszyć straty materiałowe.
• Niedobór pracowników, zwłaszcza w zawodach technicznych, jest odczuwalny w większości regionów Polski. Robotyzacja wypełnia lukę kadrową, przenosząc ludzi na stanowiska bardziej kreatywne i specjalistyczne.
• Nowe wymogi jakościowe, a także rygorystyczne normy branżowe sprawiają, że przedsiębiorstwa muszą utrzymywać jednolitą, wysoką jakość. Roboty pozwalają uzyskać powtarzalne efekty nawet w trudnych warunkach.
• Presja konkurencji szczególnie mocno dotyka sektor produkcji masowej: motoryzację, tworzywa sztuczne, obróbkę metali czy branżę spożywczą. Ci, którzy nie zainwestują w nowoczesne rozwiązania, w dłuższej perspektywie ryzykują utratę rynkowej pozycji.

Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE, 2024) aż 76% przebadanych firm w Polsce uważa, że robotyzacja będzie stanowić coraz istotniejszy czynnik przewagi konkurencyjnej. Nasze obserwacje w Michale Automatyka potwierdzają tę opinię – widzimy, że każda kolejna inwestycja w zrobotyzowane stanowisko przynosi odczuwalny wzrost wydajności.

Najważniejsze obszary zastosowań robotów w Polsce

W Unii Europejskiej najbardziej zrobotyzowane branże to między innymi sektor motoryzacyjny, produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych, a także przemysł maszynowy. Również w Polsce roboty najczęściej spotkamy w:

Branży motoryzacyjnej

• W 2022 roku w dziale produkcji pojazdów samochodowych, przyczep i naczep na 10 tys. pracowników przypadało około 200 robotów (PIE, 2024).
• Montaż, spawanie, zgrzewanie, lakierowanie i testowanie komponentów to czynności szczególnie często wykonywane przez roboty.
• Wielę procesów częściowo nadzorują ludzie, jednak potrzebne są już inne kompetencje niż kilka lat temu – programowanie oraz analiza danych z czujników.

Produkcji wyrobów gumowych i z tworzyw sztucznych

• Według szacunków Polskiego Instytutu Ekonomicznego, wytwórcy tworzyw sztucznych w Polsce mają średnio 187 robotów na 10 tys. pracowników (PIE, 2024).
• Roboty wykonują m.in. prace transportowe, obsługują prasy, dozują mieszanki. Zmniejsza to straty materiałowe, zapewnia wyższą wydajność formowania i zwiększa bezpieczeństwo w zakładach.

Branży maszyn i urządzeń

• W branży maszyn i urządzeń roboty służą do obróbki elementów metalowych, montażu mechanizmów i kontroli jakości wyrobów.
• Część procesów, np. precyzyjne frezowanie czy nawiercanie, wymaga wysokiej powtarzalności, co w nowoczesnym parku maszynowym jest realizowane wspólnie przez roboty i zaawansowane systemy sterowania numerycznego.

Robotyzacja i zatrudnienie – zagrożenie czy szansa?

Powszechnie obawiano się, że roboty całkowicie wyeliminują wybrane zawody. Jednak wyniki badań cytowanych przez PIE (2024) wskazują, że w przemyśle firmy wdrażające roboty wcale nie ograniczają zatrudnienia – często wręcz je zwiększają. Dzieje się tak, bo:

1. Roboty wypełniają luki tam, gdzie brakuje pracowników. W Polsce szczególnie trudno o spawaczy, tokarzy czy osoby wykwalifikowane w pracy fizycznej.
2. Rozczarowanie niskim zainteresowaniem zawodami technicznymi sprawia, że przedsiębiorstwa poszukują inżynierów i programistów do obsługi robotów.
3. Pracownicy uwalniani z ciężkich prac fizycznych znajdują zatrudnienie przy obsłudze, konserwacji lub programowaniu stanowisk zrobotyzowanych.

W praktyce widzimy, że automatyzacja zwykle prowadzi do przesunięcia pracowników na bardziej rozwojowe stanowiska. Z perspektywy firmy Michale Automatyka, wdrożenie zrobotyzowanego stanowiska często łączy się ze szkoleniami: operatorzy i monterzy zdobywają dodatkowe uprawnienia, uczą się podstaw programowania i pracy z nowymi sensorami.

Jak automatyzacja i robotyzacja produkcji wpływa na koszty i wydajność?

Niższe koszty pracy i wyższa produktywność

• Dla przedsiębiorstw ponoszących rosnące wydatki na energię lub surowce zastąpienie tradycyjnych stanowisk robotami stanowi szansę na obniżkę kosztów produkcji – zwłaszcza gdy koszty pracy ludzkiej są wysokie.
• Roboty pracują w trybie ciągłym i w równym tempie – co pozwala osiągać większy wolumen wytwarzanych wyrobów bez konieczności zwiększania liczby zmian czy zatrudniania dodatkowych pracowników fizycznych.
• W trakcie pandemii COVID-19 ujawniła się jeszcze jedna korzyść: roboty „nie chorują”, więc nawet zaburzenia kadrowe nie przekładały się negatywnie na moce przerobowe firmy.

Jakość i powtarzalność wyrobów

Wysoka jakość i stała powtarzalność to jedne z kluczowych zalet robotyzacji:

• W branży motoryzacyjnej konieczna jest precyzja i stały poziom dokładności: spawa się tysiące podobnych podzespołów, a robot jest w stanie precyzyjnie odwzorować zadany proces przez całą dobę.
• Roboty wyposażone w zaawansowane czujniki i systemy wizyjne sprawdzają się zwłaszcza przy kontrolach końcowych produktów – można wtedy wykluczyć wady zagrażające bezpieczeństwu kierowców czy pasażerów.

Znaczenie dla konkurencyjności

Według badań PIE (2024), aż 76% firm działających w Polsce pozytywnie zapatruje się na rozwój automatyki i robotyzacji. Co więcej, duże przedsiębiorstwa, w których zysk przekracza 10 mln zł, niemal w 100% zgadzają się z tezą, że robotyzacja stanie się kluczowym czynnikiem sukcesu.

Dla młodych, rozwijających się firm wejście w zrobotyzowane linie produkcyjne to nie tylko odpowiedź na presję rynku, lecz także sposób na przyciągnięcie talentów. Pracownicy cenią sobie nowoczesne technologie i możliwość rozwoju w innowacyjnym środowisku.

Od czego zacząć wdrożenie automatyzacji i robotyzacji?

Zanim zdecydujemy się na wprowadzenie stanowisk zrobotyzowanych, warto dobrze przygotować się organizacyjnie i finansowo.

1. Audyt procesów produkcyjnych

• Pierwszym krokiem jest wskazanie etapów wytwarzania, które najbardziej ograniczają wydajność lub jakość. Mogą to być monotonne czynności manualne albo prace stwarzające ryzyko dla zdrowia.
• Dobrym pomysłem jest zaproszenie doradców specjalizujących się w automatyce przemysłowej do dokonania przeglądu – w ten sposób precyzyjnie określisz potencjalne obszary do automatyzacji.

2. Wybór sprawdzonego integratora

• Robotyzacja obejmuje nie tylko samą maszynę, lecz także pozycjonery, systemy czujników, kamery, stoły obrotowe i zaawansowane oprogramowanie. Dlatego warto zdać się na integratora, który ma już doświadczenie w realizacji podobnych projektów.
• W Michale Automatyka oferujemy rozwiązania „pod klucz” – od projektu aż po serwis i szkolenia personelu. Bazujemy przy tym na sprawdzonych komponentach światowych liderów technologii, takich jak SIASUN (jesteśmy oficjalnym dystrybutorem), co pozwala klientom cieszyć się niezawodną pracą robotów.

3. Obliczenie zwrotu z inwestycji

• Jednym z częstszych pytań, jakie zadają nasi klienci, jest „Kiedy robot się zwróci?”. To zależy od branży, wolumenu produkcji i kosztów pracy, jednak praktyka pokazuje, że nowoczesna linia zrobotyzowana potrafi przynieść ROI już w ciągu 1,5–2 lat.
• Przed podjęciem decyzji oblicz koszty zakupu robota, integracji, serwisu oraz porównaj je z oszczędnościami wynikającymi z wyższej wydajności i niższej liczby błędów.

Najczęstsze wyzwania przy robotyzacji – na co uważać?

Choć korzyści z robotyzacji są intuicyjnie zrozumiałe, istnieje też szereg barier, z którymi spotykają się firmy podejmujące decyzję o wdrożeniu.

Brak wykwalifikowanej kadry

Wielu pracodawców skarży się na zakończone fiaskiem rekrutacje na średnim i wyższym szczeblu technicznym. Szkolnictwo zawodowe w Polsce wciąż nie zawsze kładzie wystarczający nacisk na praktyczne przygotowanie do pracy z robotami i automatyką. Firmy często biorą więc na siebie odpowiedzialność za dokształcanie operatorów, spawaczy czy programistów.

Zależność od producentów technologii i wahania walut

Polska, podobnie jak inne kraje w Europie Środkowej, w dużym stopniu opiera się na imporcie robotów od producentów globalnych. Ten model ma dwie strony medalu:

• Dostęp do nowoczesnej technologii i serwisu gwarantuje niezawodność.
• Wahania kursów walut mogą jednak podnosić koszty inwestycji. Wiele firm posiadających przychody w euro stosunkowo łatwo zarządza tym ryzykiem, ale mniejsze przedsiębiorstwa działające wyłącznie lokalnie odczuwają to mocniej.

Konieczność szybkiego serwisu i unikanie przestojów

Robot pracuje wydajnie, o ile jest w pełni sprawny. Wszelkie przestoje mogą oznaczać wstrzymanie produkcji. Dlatego kluczowy okazuje się odpowiedni serwis i dostępność części zamiennych. W Michale Automatyka oferujemy serwis i konserwację stanowisk zrobotyzowanych przez doświadczony zespół specjalistów, co przekłada się na solidne wsparcie naszych klientów.

Praktyczne wskazówki dla firm planujących robotyzację

By pomóc Ci w skutecznym rozpoczęciu przygody z automatyzacją, zebraliśmy kilka rekomendacji:

1. Dokonaj selekcji najbardziej problematycznych etapów produkcji. Wybierz zdania o wysokim stopniu powtarzalności i niskiej wartości dodanej – być może to idealny obszar do wdrożenia robota.
2. Weź pod uwagę warunki pracy – jeżeli pracownicy wykonują zadania obarczone ryzykiem wypadku lub narażeniem zdrowia, roboty odciążą ich i poprawią bezpieczeństwo.
3. Zainwestuj w szkolenia, nie tylko techniczne, ale także dla kadry menedżerskiej. Rozumienie procesów robotyzacji pomaga w szybszym wdrażaniu zmian i ułatwia współpracę między działami.
4. Pamiętaj o integracji systemów. Coraz częściej wdraża się roboty wespół z oprogramowaniem ERP, co pozwala śledzić produkcję w czasie rzeczywistym i minimalizować błędy.
5. Zadbaj o profesjonalne wsparcie techniczne i odpowiedni serwis. Dzięki temu unikniesz długich przestojów wynikających z awarii.

Podsumowanie – automatyzacja i robotyzacja produkcji w praktyce

Automatyzacja i robotyzacja produkcji to już nie tylko trend, ale realna konieczność, która pozwala przedsiębiorstwom sprostać rosnącym wyzwaniom rynku. Najnowsze raporty Polskiego Instytutu Ekonomicznego potwierdzają, że w Polsce rośnie nie tylko liczba nowych robotów, ale również świadomość kadry zarządzającej, że bez inwestycji w tę dziedzinę trudno utrzymać przewagę konkurencyjną.

Najważniejsze wnioski i rekomendacje:

• Robotyzacja pozwala firmom zwiększyć wydajność, zapewnić powtarzalną i wysoką jakość oraz ograniczyć braki kadrowe.
• Automatyzacja nie eliminuje pracowników – przeciwnie, tworzy zapotrzebowanie na osoby o nowych, bardziej zaawansowanych kompetencjach.
• Wiele przedsiębiorstw zaczyna od audytu i wybiera jedną linię produkcyjną do automatyzacji – jeśli wyniki są obiecujące, kolejne wdrożenia przebiegają szybciej.
• Aby ograniczyć ryzyko i szybko osiągnąć zwrot z inwestycji, warto współpracować ze sprawdzonym dostawcą rozwiązań „pod klucz” i jednocześnie zadbać o przemyślane szkolenia kadry.

(Łączna liczba słów w artykule: ok. 1750)

Zachęcamy do dalszej lektury

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej o możliwościach, jakie daje robotyzacja w różnych procesach, sprawdź wybrane podstrony:

• Pomożemy Ci w planowaniu modernizacji i pełnej automatyzacji procesu:
  usługi automatyzacji i robotyzacji
• Jeśli Twój zakład potrzebuje robotyzacji spawania, zobacz
  ofertę robotyzacji spawania
• Zastanawiasz się nad automatyzacją procesów powtarzalnych?
  robotyzacja powtarzalnej produkcji
• A może chcesz przeanalizować przekrojowo swoje potrzeby automatyzacji?
  kompleksowy zakres usług Michale Automatyka

W razie pytań zapraszamy do kontaktu – nasi inżynierowie i konsultanci z przyjemnością wskażą najbardziej opłacalne rozwiązania i zaproponują model wdrożenia dopasowany do Twojego biznesu.

Dziękujemy za przeczytanie artykułu. Zachęcamy do przesyłania pytań, komentarzy, a także do skorzystania z możliwości subskrypcji naszego newslettera – w ten sposób zawsze będziesz na bieżąco z nowościami w obszarze automatyki przemysłowej i robotyzacji.

FAQ

Jak długo trwa wdrożenie automatyzacji w firmie?
Czas wdrożenia zależy od złożoności procesów i dostępnych zasobów. Może to być od kilku tygodni w przypadku prostych rozwiązań, aż po kilka miesięcy przy dużych integracjach.

Czy automatyzacja oznacza zwolnienia pracowników?
Zazwyczaj nie. Automatyzacja pozwala pracownikom skupić się na zadaniach bardziej kreatywnych i strategicznych, jednocześnie uwalniając ich od monotonnych czynności. Wiele firm korzysta z tego, by przekwalifikować pracowników i rozwijać ich umiejętności.

Czy robotyzacja opłaca się tylko dużym przedsiębiorstwom?
Obecnie rozwój technologii sprawia, że coraz więcej małych i średnich firm sięga po robotyzację. Koszty systematycznie spadają, a elastyczne rozwiązania mogą przynieść atrakcyjny zwrot z inwestycji nawet przy mniejszej skali działalności.